Fietstocht:
De stad
Workum en het landschap eromheen, vormen het decor voor deze 25 km lange fietstocht.
Een tocht langs bijzondere locaties, die als inspiratiebron hebben gediend voor veel van
de schilderijen en tekeningen van
Jopie Huisman. Bovendien is dit de streek waar de mensen
hebben gewoond en geleefd die veelvuldig in zijn werk en verhalen naar voren komen.
U begint in het Jopie Huisman Museum. Hier is de originele fietsroute te krijgen in de
vorm van een mooi naslagwerkje.
Rijk geïllustreerd met Jopie's werken en foto's die hem inspireerde en wetenswaardigheden
over de schilder en zijn woonomgeving. U kunt in het museum de werken waarover de route
vertelt vooraf bekijken.
Minstens zo vanzelfsprekend is het dat de tocht in het museum eindigt,
om de weerslag van al die inspiratiebronnen nogmaals te bewonderen.
Het is niet alleen uniek dat bijna alle schilderijen en tekeningen van Jopie in zijn museum te zien zijn,
maar ook dat de onderwerpen van veel van zijn werken zo dicht bij het museum te vinden zijn.
Geniet op de fiets van het rustieke landschap en maak kennis met de leef- en werkomgeving van Jopie Huisman.
Zelfportret:
Jopie Huisman wordt geboren op 18 oktober 1922 als jongste van zeven kinderen in een
arm maar liefderijk gezin.
Vader is boerenarbeider en moeder heeft een manufacturenwinkeltje.
Na de ambachtsschool werkt Jopie tot 1950 voornamelijk als schilder in een Workumer aardewerkfabriek.
Vanaf zijn jeugd tekent Jopie Huisman veel van wat hij om zich heen ziet en wat hem raakt.
Portretten uit zijn jonge jaren laten vooral zijn familie zien, later tekent hij ook veel stadsgenoten uit Workum.
Het zijn nooit de notabelen van de stad, maar altijd de gewone mensen die zijn belangstelling hebben.
Later, in zijn werkzame leven als handelaar in lompen en oude metalen,
zien we die voorliefde voor het kleine, gewone, kapotte en weggegooide terug in zijn schilderijen.
Zijn stukgelopen huwelijk in 1973, geeft een dramatische wending aan zijn leven en kunst.
Hij valt in een zwart gat. In de jaren na de scheiding ontwikkelt hij de realistische, minutieuze
manier van schilderen waarmee hij de meeste bekendheid heeft gekregen.
In de smerig, verstelde melkersbroek uit zijn voddenhandel herkent hij zichzelf.
' Ik heb hem meegenomen en geschilderd' zegt hij,
'Ook omdat andere mensen herkenden wat ik geschilderd had, is het mijn redding geweest.
Eigenlijk is het een zelfportret.'
Als schilder is Jopie Huisman autodidact. Toch weet hij de bezoekers ademloos naar zijn schilderijen
te laten kijken en te betrekken in zijn realistische geschilderde, bijna volmaakte en weggegooide materialen.
Jopie Huisman overlijdt op 29 september 2000.
Geschiedenis van het museum:
Het Jopie Huisman Museum verzamelt, bewaart en exposeert tekeningen en schilderijen van
de kunstschilder Jopie Huisman, handelaar in lompen en oude metalen.
Het Jopie Huisman Museum is in 1985 ontstaan als een bijzonder initiatief van vrienden van Jopie Huisman.
Jopie exposeerde in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw verschillende keren in musea en galeries.
Tot op dat ene fatale moment, toen er drie van zijn schilderijen uit een expositie in het zuiden van het land
werden gestolen. Drie van zijn liefste schilderijen spoorloos verdwenen dat was voor Jopie Huisman aanleiding
om zijn werk naar huis terug te halen en te besluiten dat dit zijn allerlaatste expositie ooit zou worden.
Dan hield hij liever al zijn schilderijen en tekeningen thuis, in de grote schuur achter zijn boerderij
in Herbayum waar hij toen woonde.
Hoe begrijpelijk die emotie ook was, voor een aantal vrienden was die gedachte onverdraaglijk.
Zij besloten dat het werk van Jopie Huisman een permanente expositie in de geboorteplaats van de schilder,
Workum, had verdiend.
In de maanden die volgden, werd er veel werk verzet. In het pas gerestaureerde Sleeswijckhuys aan het Noard
in Workum, eigendom van de Stichting Hendrick de Keyser, gingen in het seizoen van 1986 de deuren van het
Jopie Huisman Museum open. Hiermee was het enige museum in Nederland voor een nog in leven zijnde kunstenaar een feit.
Soms moesten die deuren ook weer even dicht, want de bezoekersaantallen waren zo groot, dat de stroom bezoekers
af en toe gereguleerd moest worden. De authentieke wenteltrappen in het 17e eeuwse pand konden bovendien de
stromen stijgende en dalende bezoekers slecht aan. Het duurde daarom niet lang voor het bestuur ging
uitkijken naar een ander onderkomen.
De oude 'School met den Bijbel' aan de overkant van de straat kwam te koop.
Op die mooie historische plaats, vlak bij de Merk met zijn Waag en Gertrudiskerk, werd in 1992 het speciaal voor
de collectie Jopie Huisman ontworpen museum gebouwd. Het nieuwe, lichte gebouw werd een modern monument dat zich
moeiteloos lijkt te voegen in de historische gevelrij van het Noard. Dezelfde architecten, Wouda en Van der Schaaf
uit Meppel, tekenden jaren later ook voor de uitbreiding van het museum.
Het bestuur kocht twee leegstaande panden naast het museum. De historische voorgevels van deze panden bleven in
de nieuwbouw behouden. Een van de gevels bleek bij nader onderzoek de enige overgebleven volledig houten
middeleeuwse gevel in Workum te zijn. Hang naar modernisering in later eeuwen en de vraatzucht van de boktor
maakten dat de gevel als middeleeuwse gevel bijna onherkenbaar en niet te conserveren was.
Uiteindelijk werd gekozen voor een reconstructie op basis van de originele technieken, waardoor
Workum een fraai geveltje rijker werd. Ook het andere 19e eeuwse zandstenen geveltje bleef behouden.
Misschien is het historisch minder interessant dan zijn buurgevel,
maar het behoud ervan draagt wel bij aan de architectonische diversiteit in Workum.
Deze twee buurpanden werden in februari 2001 toegevoegd aan het bestaande museum.
Daarmee ging een wens van Jopie Huisman in vervulling, want hij wilde heel graag laten zien waar zijn
inspiratie vandaan kwam. In het nieuwe gedeelte werd een impressie van de schuur van zijn boerderij in
Herbayum gerealiseerd. De schuur, die het decor was van zijn meest bekende realistische schilderijen
van lompen en weggegooide poppen en spullen uit zijn handel in lompen en oude metalen, was ook zijn
verzamelplaats van bijzondere vondsten die hij bewaarde. Een serie oude kinderschoentjes, hoeden, oude
gereedschappen en roodbaaien hemden. De voorwerpen die hem een verhaal vertelden over de eerste eigenaar,
die groot was, of juist heel klein, krom, eigenwijs, of vindingrijk. Elke schoen of broek had zijn eigen
verhaal en waarde. Jopie gaf in zijn schilderijen het ogenschijnlijk waardeloze zijn waarde terug.
In deze nieuwbouw zijn ook schilderijen te zien die Jopie Huisman in de laatste jaren van zijn leven maakte.
Jopie overleed op 29 september 2000 en heeft de opening van zijn "schuur" in 2001 helaas dan ook niet meer mogen meemaken.
