Vroeger en nu
Hindeloopen heeft door de eeuwen heen tamelijk geïsoleerde positie ingenomen
t.o.v. de rest van Friesland. Mede daardoor is er een specifiek kostuum ontstaan.
Dit kostuum wijkt af van het Friese kostuum en komt nergens anders voor.
Rond 1880 is dracht uitgestorven.
In de 20e eeuw is men het kostuum weer gaan dragen, maar nu meer als een toeristische attractie.
Opvallend aan de dracht zijn de uitbundig gekleurde stoffen.
Sits en Oostindisch bont werden vanuit India door de VOC in de 17 en 18e eeuw naar
Amsterdam geïmporteerd. Hier kochten de Hinderlooper vrouwen hun stof.
Deze stoffen werden rond de 18e eeuw ook in Europa vervaardigd.
Vrouwenkostuum:
Er zijn drie belangrijke verschillen;
-
verschil tussen gehuwde en ongehuwde vrouw.
-
verschil tussen rouwkostuum gedragen in de rouw en het kostuum gedragen
als men uit de rouw is.
-
de werkdracht en de pronkdracht.
Gehuwde - ongehuwde vrouw:
Het verschilt op zes punten:
-
de sondook: de zondoek
-
de hierniddel: de voorhoofdsnaald
-
it boardjen: het boordje
-
de halsdook: de halsdoek
-
de riuwer: de rijgnaald
-
de bûgeltas: de beugeltas
Rouw - uit de rouw:
De vrouwen in de rouw dragen kleding van blauwe of paarse sits en Oostindisch bont.
De rouw duurt op zijn langst 8 jaar. Naarmate de rouwperiode verstrijkt worden de kleuren
blauw en paars lichter en verschijnt er meer wit tussen. In het laatste rouwjaar komt
er ook de kleur rood bij. Is de rouwperiode weer voorbij dan gaan de vrouwen weer in het rood gekleed.
Pronk en werk:
Als de damens "yn de prûnk" zijn (netjes voor de pronk) dan dragen ze
een wentke of het kassekijntje.
Wentke: de lange getailleerde jas van sits, die van voren openhangt.
jas sluit strak om bovenlijf
en loopt vanaf de heupen breed uit.
Kassekijntje: Een kort jasje dat gelijk is aan de wentke maar rijkt maar tot heuphoogte.
Mannenkostuum:
Is een kopie van de dracht van de kapiteins van de vroegere Hindelooper handelsvloot.
In het kostuum zijn vooral inheemse stoffen verwerkt zoals wol en linnen.
Zwart was de kleur met uitzondering van het halsdoekje, it Wòlhimd.
Dit is gemaakt van zijde of woldamst of van rode baai of sits en is helder van kleur.
Het museum geeft een boekje uit waar alle details geïllustreerd met tekeningen
in beschreven staan. Het is zeker de moeite waard bij het bezoek aan het
Hidde Nijland Museum dit bij de hand te hebben.
